De koloniën van weldadigheid, Museum de Proefkolonie

Johannes van den Bosch is degene die de Koloniën van Weldadigheid heeft opgericht. Het zijn 19e-eeuwse landbouwkolonies die onderdak boden aan arme gezinnen, wezen en bedelaars. Het was een soort armoedebestrijding wat strikte regels en ook dwangarbeid kende. Er zijn 4 koloniën die tegenwoordig erkend zijn als UNESCO-werelderfgoed. De plaatsen Wortel, Veenhuizen, Frederiksoord en Wilhelminaoord behoren tot de Koloniën van Weldadigheid. De oorsprong van de verzorgingsstaat laat zien dat de eerste kolonisten in 1818 arriveerden in Frederiksoord. Het waren over het algemeen werkloze en dus arme gezinnen, die een nieuw bestaan wilden opbouwen op het platteland. Er kwamen echter ook mensen als landlopers en bedelaars naar dit gebed die hier niet geheel uit vrije wil kwamen. Dit waren meestal mensen die voor een of ander vergrijp waren opgepakt en die waren veroordeeld om in de koloniën te gaan werken op het land. Ook ouderen en kinderen zonder ouders werden opgenomen in de koloniën.

Museum De Proefkolonie

Er is een film en in de  expositieruimte hoor en zie je de tentoonstelling KansArm. De eeuwenlange strijd tegen armoede wordt hier in beeld gebracht en je leert wat de verborgen kant van Nederland ooit was. Het gebrek aan kansen, het isolement en de stigma's laten zien hoe armoede mensen deze problematiek toen beleefden.

In museum de Proefkolonie in Frederiksoord beleef je de verhalen uit die tijd.  De tentoonstelling laat zien wat gezinnen in de 18e eeuw dagelijks ervaarden. Deze expositie is een permanente en doorlopende tentoonstelling die in de nieuwe vleugel van het museum te zien is.

200 Jaar terug in de tijd

Het museum gaat ruim 200 jaar terug in de tijd en je maakt als het ware een tijdreis door drie ruimtes. Zo kom je bijvoorbeeld ook in de historische Tramloods. In het ruim 100 jaar oude monument, ontdek je een interessante expositie "Retour Maatschappij/ Mobiliteit" in de Koloniën van Weldadigheid. Men laat hier zien hoe vervoer een sleutelrol speelde in het dagelijks leven van de kolonisten.

Koloniehuisje

Nabij het museum is in Frederiksoord een replica van een koloniehuisje te bewonderen. Er stonden in totaal 430 van deze huisjes in de vrije Koloniën. De huisjes waren eenvoudig en opgebouwd uit baksteen met een houten achterhuis. Er staan nu nog 50 originele koloniewoningen in het gebied. Deze zijn vanzelfsprekend helemaal gerenoveerd en aangepast aan deze tijd. Het Kolonieschooltje staat in een van de tuinen naast het Museum de Proefkolonie. Je kunt in dit schooltje zien hoe de kinderen naar school gingen. Onderwijs was belangrijk en verplicht voor de kinderen van de Kolonisten.

Het landschap en zijn historie

Bezoek het gebied waar eens de koloniën waren en ontdek de talrijke monumenten. Geniet van de verhalen en laat de historie van de kolonisten op je inwerken. Wanneer je het museum hebt bezocht kun je één van de vele wandel- of fietsroutes volgen. In het landschap waar je fietst of wandelt, kun je op ontdekkingsreis. Bekijk het kerkje, de koloniehuisjes, de mandenmakerij en de bosbouw- en tuinbouwschool. Een dagje in het gebied van de Koloniën van de Weldadigheid is een echt dagje uit!